Wessel
geslacht
Steenhof Woudenberg
W1133
Op 22 maart 1722 wordt in Woudenberg
gereformeerd
gedoopt, Wessel, derde zoon van Pieter
en Lijsbeth Wildeman.
(Getuige is Grietje Lagerweij).
Hij
moet voor 1748 Woudenberg verlaten hebben en vertrok naar Amsterdam.
Mogelijk dat hij samen met zijn broer Jan Woudenberg verliet.
In 1752 overleed hun moeder (in Woudenberg).
Weer een jaar later (1753) trouwde broer Jan. Jan was waagdrager.
Mogelijk is Wessel dit ook enige tijd geweest, omdat hij zou gaan werken op steenworpafstand
van de Waag.
Wessel woont tot 1756 Op 't Singel te Amsterdam
Elizabeth Peereboom
Hij komt in dienst bij Frederik en Elizabeth Brouwer.
Elizabeth is de dochter van
de ongehuwde Maria Winsman
(ged. ca 1714 te Kuijlenburg)
en woont op de Vijgendam, vrijwel 'op' de Waag.
Ze woont sinds 1740 in het pand, met haar man
Frederik Brouwer.
Wij komen haar in de boeken tegen met de naam 'Peereboom'.
Frederik Brouwer overlijdt.
Samen met Elizabeth zal Wessel een negotie in oesters en
kreeften drijven, mogelijk dat Elizabeth deze handel ook al had met
Frederik Brouwer.
Op dat moment betalen ze f 350 huur voor de woning in het pand op de
Vijgendam.
huwelijk
Een jaar na het overlijden van Frederik volgt het huwelijk tussen Wessel en de
acht jaar oudere Elizabeth..
Ondertrouw op 30 januari 1756 te Amsterdam. Bij het huwelijk waren zijn vader
en haar moeder getuige.
"Sij mans doot goed ingebragt"
"Hij vaders consent goet ingebragt"
"sij weeskamer voldaan den 22 January 1756".
Vijgendam
Na het huwelijk zien we Wessel als officieel
bewoner van Vijgendam 7, alwaar dus een 'handel' in oesters en kreeften.
Waarschijnlijk in het pand Vijgendam zelf, waar hij en Elizabeth in ieder
geval wel woonden.
Het betreft het "Huis onder 't Zeil" gelegen aan de
Vijgendam nr 7, het gedeelte aan de zuidelijken hoek.
Het pand scheidde de Vischmarkt (Damsluis) van het Damplein (de Dam).Het was
bekend met de beschrijving 'pand op de hoek van de Vijgendam en de
Vischpoort' Ze
huurden een van de zeven woningen van het pand.
Het huis werd gebouwd in 1599, (op de plaats waar
zeven kleine huisjes hadden gestaan. Daar woonden oa de schilder Barent Claesz.)
In het pand bevonden zich zeven woningen onder één dak en deze werden
verhuurd als winkelhuis.
Later, toen in sommige van deze winkels ,,tappersneeringe" werden
gedreven, en de bezoekers, die voor de deur plaats namen, door een groot zeil
tegen de zon en regen werden beschermd, kreeg het gebouw de naam Huis onder
‘t Zeil.
Deze plek is een heel bekende in
Amsterdam. De Vijgendam lag 'tegen' de Waag aan,
de Waag -midden op De Dam-. Er werd vis verhandeld. Wij kunnen ons daar de
oesters en kreeften van Wessel en Elizabeth goed voorstellen. (Tegenwoordig
heet het hele stuk 'de Dam')
Het pand met de zeven woningen was eigendom van de stad. Toen Wessel er woonde, was het ruim anderhalve eeuw oud en we kunnen
stellen dat het aardig bouwvallig was.
Vismarkt op de Dam, tekening door
Pieter van den Berge, ca. 1690
links met het uithangbord Het Huis onder het Zeil
op de achtergrond het Stadhuis
echts de Waag, in 1808 afgebroken toen koning Lodewijk Napoleon van het
stadhuis zijn paleis maakte.
In 1773 achtte men verbouwing (en vergroting) van het pand
noodzakelijk. Meerdere bouwvallige panden in de buurt werden aangepakt. Wij
kunnen bijna spreken van een totale nieuwbouw ...
" ... de puyen der huyzen op de Vijgendam en Dam, zijn slegt en bouwvallig
..."
Er werd een kostenraming gemaakt van f 20 à 22.000.
De gevels werden 17 voeten naar voren gebracht.
Van het geheel, dat in 1775 voltooid was, bestaat deze beschrijving:
"... De façade tot deze gebouwen is lang 80 voeten; de zijgevels ieder
lang 40 voeten; tot de Muurplaaten doorgaans hoog 40 voeten, rustende op een rustiek van Breemer Hardsteen, en het Middelfront
is gemaakt na de Dorische Bouworde (daar het overige is gemaakt van Metzelwerk en de hoeken van geblokte Hardsteen), voorzien van
een frontespice, waarvan de vercieringen, geplaatst in de Trommel, behalven het Stads Waapen, zinspeelende zijn op onze groote Vismarkt,
welke agter deze gebouwen gévonden wordt, en waartoe men langs de Zijgevels gemeenschap heeft. In dit blok Huizen, dat een voldoend effect maakt op den Dam, en de
goedkeuring van een ieder wegdraagt, bevinden zig eenige stads en andere comptoiren, en word
voor het overige door Neringdoende Lieden bewoond.
De vergrooting, die nu voor de bezoekers van het gebouw, voor zooverre er
"tappersneeringe" in werd gedreven, het buitenzitten en zoo het spannen
van het zeil overbodig maakte, deed van zelf de huurwaarde stijgen ..."
Na de verbouwing werd het een groot en monumentaal pand. De
huur van de zeven woningen steeg fors.
Betaalde Wessel inmiddels f 375 huur, na de verbouwing werd dit f500.
Door de verbetering van de ingang werd het zeil overbodig. Op een steen in de
achtergevel was nog het oorspronkelijke bouwjaar te lezen '1599'
Let wel, Wessel heeft de verbouwing niet meer mee gemaakt. Hij overleed enige
jaren eerder en woonde dus tot zijn dood in een 'bouwval'.
Toen een jaar later ook de Waag geheel verbouwd werd, kreeg de
boekhouder van de Waag een kamertje in het Huis onder 't Zeil.
In 1807 nam de regering van Koning Lodewijk Napoleon het gebouw in gebruik.
In de opvolgende regeringen diende het als woning voor de stads-commandant.
De naam veranderde toen in commandanthuis.
Daarna werd de directie van de aanleg der Staatsspoorwegen er
gevestigd. (opgeheven in 1891)
En, tussen 1835 tot 1869 was er ook het Bureau van Buitenlandsche
Paspoorten en hield de Gouverneur
(later de Commissaris des Konings) van Noord-Holland, er
zijn wekelijkse audiënties.
Het pand werd in 1912 afgebroken.
Hierboven vindt u een afbeelding van het pand vóór de
verbouwing, hieronder een van ná de verbouwing.
de Dam met rechts het Huis onder 't Zeil (Commandantshuis)
overleden
Wessel overleed op 48-jarige leeftijd en werd begraven op 5 oktober1770 te Amsterdam.
Er werd voor hem ƒ 3,- betaald voor
begraafrechten.
De aangifte werd gedaan op 2 oktober 1770 door Maria Boetselar.
Elizabeth Peereboom is overleden op 5 december 1780 te
Amsterdam. Ze woonde tot het eind van haar leven in het pand op de Vijgendam.
