VOLTHE

BOERDERIJ (OUDE-) STEENHOF
bewoners, eigenaren en notatie

oudste notatie
In 1280 komt in de oude stukken voor het eerst de naam 'Steenhof' voor;
Thidericus (van) Grimberg en zijn vrouw Sophia verkrijgen de tiende uit Steenhof.

Grimberg was een havezate in de marke Notter, ten westen van Wierden. 
Wanneer 'de tiende verkregen' werden, wilde dat zeggen dat men 1/10e deel van de opbrengst van betreffende grond kreeg. Over deze, mogelijk allereerste notatie van erve Steenhof in Volthe is eigenlijk niets meer te vermelden. We kunnen er uit concluderen dat er in of zelfs misschien al vòòr de 13e eeuw kennelijk een boerderij (een stenen hof / hof met stenen) moet zijn gebouwd waarvan het huis, het erf, de ommuring (?) of een deel ervan mogelijk van steen zal zijn geweest. Het is moeilijk een exacte 'vertaling' te geven.
                                Een huis in steen kan betekenen dat het huis gebouwd is van steen. 
                                Of dat het op stenen, stenige omgeving/grond gebouwd is.

....     ....
  1280  Theodericus Grimberg en zijn vrouw Sophia genoemd met het Steenhof.  
1315  Thidericus Grimberg en zijn vrouw Sophia verkrijgen de tiende uit Steenhof.  
1333  Arent Schoneveld verkoopt het Steenhof aan Willeken van Vlederingh en zijn vrouw Aleidis.  
1379  Arnd Poppe wordt beleend met de tiende uit Steenhof.  
1395  Arnd Poppe wordt beleend met de tiende uit Steenhof, Wallien en Blankenvoerd.
(Wallien en Blankenvoerd zijn  kotten die horen onder Steenhof.)
1397  Johan Poppe, zoon van Albert van Derlevoerde wordt beleend met de grove tiende uit het halve Steenhof en de smalle tiende uit de hele Steenhof.
1411  Trude, vrouw van Albert van Derlevoerde, wordt na de dood van haar zoon Johan Poppe beleend met de tiende uit Steenhof.  
1416  Wilhelmus de Vlederingen genoemd met Steenhof.  
1423  Ludeken van Derlevoerde wordt na de dood van zijn moeder Trude beleend met de tiende uit Steenhof.  
1433  Werner Poppe (broer van Johan) wordt na de dood van zijn vader beleend met de tiende uit Steenhof.
1444  Berend van Be(ve)rvorde en zijn vrouw Elzebe verkopen uit hun erven Steenhof en Lasschof.  
1450  Wycher Poppen wordt na de dood van zijn vader beleend met de tiende uit Steenhof.  
1470  Berend van Bevervorde vermaakt aan de prior en convent van Sibculo een jaarlijkse rente van 25 m rogge uit zijn erven Lasschof, Steenhof en Roelink. 
Aan zijn dochter Anna vermaakt hij de groffe en smalle tiende uit Lasschof en Steenhof.		  
1475  In het schattingsregister komt Steenhof voor: 2 s, my bet. 3 golden r.g., d.  
1492  Er wordt 'recht verkocht' uit Steenhof.  
1515    Alyt Steenhof, dochter van Johan en Fenna, trouwt onder Aalman.    
1520    Heidenric van Bevervoerde schenkt zijn zoon Berndt, drost van Haaksbergen, 
het erf  Steenhof.  		  
1539    Anna van Beverfoorde verkoopt aan Aleit, weduwe van Johan van Enschede, 
de tienden over oa Steenhof.  		  
1551     Worden genoemd Anna en Aleit in een onenigheid over afbetaling van f 100.  
1602 

De erve Steenhof hoort onder (is eigenaar van-) Heer Bevervoorde te Diepenheim.

  
1610  Jonkheer Alard van Beverfoerden heeft Steenhof in bezit.  
1611  Wordt vermeld : Berndt Steenhof. Wordt genoemd met zijn voornaam. Het 'Steenhof' is slechts een aanduiding van welk erf hij kwam. Deze Berndt is mogelijk Berndt van Beverfoerden. In hetzelfde jaar komt hij nogmaals voor als Berndt Steenhof. Hij is geboren in 1581  
1619  Lubbert van Rensen wordt na opdracht van Clemens van Voorst beleend met oa de tiende uit Steenhof.
1635  Sloptiende : Steenhof 1 m. 3 sch.  
1644  Jan Steenhof x Hilde.  
  1667  Jan Steenhof, schoonzoon van Lambert Roolman.  
  1667  Jasper Steenhof en zoon Jan Steenhof.  
  1674 

schade die de boeren geleden hebben door 'Bommen Berend' :
Steenhof : 6 jonge varkens ad 3 gl. per stuk, 1 ketel van 4,5 emmer, 
1 koperen + 1 ijzeren pot, 2 bedden, 2 paardensloten + 2 andere sloten, ijzerwerk uit de wagen, 1 Maasmes, 1 hakmes, 13 broden, 6 mud rogge, 
2 zakken + 2 zele,
2 rokken van 8 daalder p.st., 6 gl., 2 hemdrokken, 6 hemden, 1 wambuis, 
1 houtketting en 2 glazen. 
Een totaal van 185 gl. en 19 st. schade.

  
  1674 

idem olde Steenhof :
15 hemden, 10 neusdoeken, 1 hemdrok, 1 paar schoenen, 1 paar kousen, linnen.
Een totaal van 28 gl. en 5 st. schade.
1674 idem inwoonder olde Steenhof : 
1 kist ingeslagen en leeggeroofd, 1 getwijnd bed met getwijnd kussen, 2 rokken, 1 handbijl, 1 aks, 1 beest. 
Een totaal van 31 gl. en 10 st. schade.1675 

  
  1675

De staat heeft geld nodig. 
Men ontdekte een inkomstenbron in de mensen die een schoorsteen op hun huis, en een oven hadden. 
Steenhof wordt genoemd met 1 schoorsteen en oven, plus 1 schoorsteen.
Oude Steenhof wordt genoemd 'zonder schoorsteen'.   


  1676 

Steenhof sloptiende 0-3-2.

  
  1677  Balthasar op den Berge toe Hartseveld pandt oa Steenhof.  
  1679  Jasper Steenhof. (verdiend loon)  
  1682  Een vuurstedenregister : 
Steenhof beweert 'arm' te zijn. Hij zegt dat de oven kapot is.		  
  1683  Berend Steenhof, een zoon van Jasper, is getrouwd met Fenna.  
  1683  Johan en zijn vrouw Maria van den Klooster verkopen Steenhof aan Daniël van Rensen  
  1686  Na de dood van moeder van Rensen wordt Balthasar II beleend met de tienden uit Lasschof en Steenhof.  
  1686  Daniël van Rensen ligt op sterven en geeft het halve erve Steenhof aan zijn neef Wolter van Rensen, rechter te Oldenzaal.  
  1695 

zoutbelasting Volthe : Steenhof geen.

  
  1698  Steenhof wordt in het 'zoutregister' aangeslagen voor 1 gl en 5 st.  
  1698  Kapitein van Rensen pandt Steenhof in Volthe, omdat hij de pacht over 1697 nog niet betaald heeft.  

 

erve Steenhof 13e en 14e eeuw
_____________________________________________________________________
Het is niet bekend wie in 1280 de eigenaar van Steenhof was. 
Uit de gegevens van de 14e eeuw zijn twee eigenaren te halen:
Waarschijnlijk was in 1333 Arent Schoneveld eigenaar van de erve Steenhof.
Na 1333 zijn: Willeken van Vlederingh en zijn vrouw eigenaar.
Verder werden door de hele eeuw heen diverse lieden beleend met tienden uit Steenhof. 
En er wordt gesproken over 'Wallienkotte'; 
Rond en op de erve Steenhof lagen kleine huisjes en boerderijtjes die gerekend werden tot het Steenhof. Zo vinden we bijvoorbeeld in 1395 het Wallienkotte genoemd. 
Deze 'Steenhof-kotte' komen we later nog vaker tegen, evenals het Pierik(-huis) en het Rupsenhuis. 
Het is goed mogelijk, dat ze ooit zijn afgesplitst van Steenhof.

hof
Voor 1500 was een hof, zoals Steenhof nog weer belangrijker dan een gewoon gewaard erf. 
Een hof was een centrale boerderij waaruit ooit een aantal andere gewaarde erven of kotters was ontstaan. Het kon zijn dat daar zelfs een familie uit de landadel woonde. Van zo'n familie moeten we ons echter niets voorstellen wat belangrijkheid betreft.
Daarnaast woonde op zo'n hof ook een familie die het gewone boerenwerk deed.
In het geval van de erve Steenhof zou dit wel kunnen kloppen. Personen Steenhof komen nog niet voor. Op Steenhof woonden bijvoorbeeld 'aanzienlijke' families Grimbergen, Vlederingh en Bevervoerde.
Tegen het eind van de Middeleeuwen (1350 - 1500) verdwenen vele landadellijke families of verarmden of vertokken naar havezathen elders.
Over bleef de hof = boerderij zelf, zoals bijvoorbeeld Steenhof, met alleen nog de boerenfamilie erop, die eerst een beetje van glans van de oorspronkelijke adellijke familie ook op zich voelde afstralen en van het feit dat daar ooit de pacht van de onderhorige erven en kotters werd geïnd.
Na het verdwijnen van die adellijke familie werden de boeren op zo'n hof steeds meer gelijk aan de boeren op de andere gewaarde erven. Dit is voor vele erven met "hof" als achtervoegsel in Twente zo gebeurd.

erve Steenhof 15e eeuw
_____________________________________________________________________
De eerste gebeurtenis in de 15e eeuw betreft de tiende van Johan Poppe. 
Hij werd in 1397 al met de tiende uit Steenhof beleend. 
Nu is hij dood en gaat het tiende over op zijn moeder. 
De naam Poppe komen we in de 14e en 15e eeuw vaker tegen. 
Let op, dat de zonen Johan en Werner Poppe worden genoemd en hun vader en broer Ludeken van Derlevoerden. 
De laatst genoemde Wycher is mogelijk een zoon van Werner. 
In 1455 is waarschijnlijk Berend van Bevervoerde eigenaar van het Steenhof.
Dat is hij in 1470 nog. 
Let wel, tot nu toe zijn er officieel nog geen eigenaren van Steenhof bekend. 
(De eerste die met naam genoemd wordt als eigenaar komen we pas tegen in 1602, overigens ook een van Bevervoerde.)
Het is waarschijnlijk, dat 'van Derlevoerde' en 'van Bevervoerde' dezelfde naam zijn. 
Bevervorde en Bevervoerde zijn dezelfde.
Nog steeds komen we in de 15e eeuw de naam Steenhof slechts tegen als daarmee de erve Steenhof bedoeld wordt. We vinden  nog geen vermelding van personen die met Steenhof worden aangeduid. Dit heeft ook te maken met het feit dat er uit die tijd geen geboorte-, overlijdens- of huwelijks notatie bestaat van de gewone burgers. Diegenen waarvan bijvoorbeeld wel een huwelijk werd vermeld, waren de eerbare en aanzienlijke lieden, die doorgaans een geslachts-of familienaam hadden. Slechts af en toe wordt er iemand genoemd met als achternaam de naam van de boerderij waar hij woonde. De eerste met de toevoeging Steenhof zal niet veel later , in 1515 verschijnen

eigenaren erve Steenhof, 17e eeuw
_____________________________________________________________________
1602 Heer Alard van Bevervoorde/Beverfoerden uit Diepenheim.
1683 < Johan x Maria van den Klooster. 
1683 > Daniël van Rensen. 
1686 Wolter van Rensen, rechter in Oldenzaal.

personen genoemd met de naam STEENHOF, 16e en 17e eeuw
(meestal bewoner en/of eigenaar)
_____________________________________________________________________
1515 Alijt Steenhof, dochter van Johan en Fenna, trouwt onder Aalman.
1611 Berndt Steenhof, geboren in 1581 (is dit –van Beverfoerden ?).
1628 Jan Steenhof.
1641 Jan ten Steenhof trouwt met Gerdtken Heynssen uit Weerselo
1645 Jan Steenhof (zoon van Jasper), trouwt met Hille Roelink uit Volthe.
1655 Jasper Steenhof trouwt met Hermken Roelvink uit Volthe.
1656 Jasper Steenhof en Hermken Roelvink krijgen een zoon Berent, die zal trouwen met Fenna.
1667 Jan Steenhof en Hilde.
1667 Jan Steenhof, schoonzoon van Lambert Koolman.
1667 Jasper Steenhof en zoon Jan Steenhof.
1679 Jasper Steenhof.
1683 Berend Steenhof, zoon van Jasper, trouwt met Fenna.

"tienden" erve Steenhof, 14e t/m 19e eeuw
_____________________________________________________________________
zie ook
1315 Th. Grimberg en Sophia.
1379 Arnd Poppe.
1397 Johan Poppe, zoon van Albert van Derlevoerde en Trude.
1411 Trude van Derlevoerde.
1423 Ludeken van Derlevoerde, zoon van Albert en Trude.
1433 Werner Poppe, broer van Johan. Hun vader overlijdt dit jaar.
1450 Wycher Poppe. Zijn vader overlijdt dit jaar.
1539 Anna van Beverfoorde verkoopt tienden Steenhof aan Aleit, (wed. Johan van Enschede)
1619 Lubbert van Rensen.
1686 Balthasar II, zoon van Rensen.
1740 Tienden gaan van Margaretha van Cuyck van Mierop
         naar haar zoon, heer Hendrik markies de Touars.
1747 Bernd Nienhuys.
1747 Edzart Rudolf, baron van den Klooster, koopt de tienden van Hendrik de Touars.
1783 Bernd Nijenhuis en Jan Nijenhuis.
1794 Jan Steenhof koopt tienden van Jan Nijenhuis.
1800 Kook.
1804 Kok.
1842 Noury uit Oldenzaal.

gebouwen (en gelijknamige personen) m.b.t. Steenhof
(inclusief die welke misschien van belang kunnen zijn)
_____________________________________________________________________
1395 WALLIEN KOTTEN op Steenhof.
1734 DE KATERSTEE, (ook) het PIERIKHUIS bij Steenhof.
1746 RIKHOF.
1787 LESSINK-STEENHOF (huwelijk Lesscher/Steenhof in 1787).
1790 Jannes Steenhof koopt de kate HET PIERIK.
1800 Jan Wassink koopt HET PIERIK van Jan Steenhof.
1803 Jan Pierik betaalt huur aan Jan Steenhof.
1811 Jan Steenhof bezit de huizen nrs 1 t/m 4.
                  bewoners huis nr 1 Jan Kuper, 41 jaar.
                  huis nr 2 + 4 samengevoegd > Pierik.
                  huis nr 3 Jan Steenhof, 19 jaar, ongehuwd.
                  huis nr 4 Harm Jan Oude Steenhof, 34 jaar, nog net ongehuwd.
                  huis nr 4 Lukas Pierik.
1813 Lukas Pierik heeft op oude Steenhof een café.
1819 Lukas Olde Steenhof (= Pierik, want wordt in 1826 ook zo genoemd),
         48 jaar (tapper), geboren te Losser, en zijn zoon Harmen Jan Olde Steenhof, 20 jaar.
1826 Pierik nog steeds in huisje van Jan Steenhof.
         Huisje van Pierik staat tussen de kamp van Raatger en de weg Oldenz. naar Ootm.
1826 Lukas Pierik, 53 jaar (tapper) en Geze Damgrave uit Lutte.
1832 Steenhof op OLDE ROELINK.
1834 Jan Steenhof verhuurt HET RUPSENHUIS aan Gerardus Spit.
1836 Waander Steenhof op Olde Roelink verkoopt het OLDE ROELINK aan Hendrik Alink.
1840 Gerrit Spit huurt (van Steenhof-) en woont op oude Steenhof (=RUPSENHUIS)
1840 Jan Pierik op het Steenhof.
1843 Siemerink op HET RUPSENHUIS.
1852 RUPSENHUIS afgebroken.
1853 Albert Olde Steenhof op olde ROELINK.
1859 Gerardus en Hendrikus Siemerink op RUPSENHUIS.
1875 Albert Olde Steenhof op olde ROELINK.
1914 A. ten Hulscher woont op Olde Steenhof, huisnr 7.
         wed. H. Lessink-Steenhof op Olde Steenhof, huisnr 9.
1990 RUPSENHUIS is van familie Luttikhuis.
         OLDE ROELINK is van familie Kaptein.

 

"panden" erve Steenhof, 17e en 18e eeuw
_____________________________________________________________________
1677 Balthasar op den Berge toe Harseveld.
1698 Kapitein van Rensen.
1703 Jan Lintloe.
1720 Dokter Meyknecht.
1723 Maria van Halen.
1728 Adolph van Rensen.

 

 

 

 

 

 

 

 

LEENPROTOCOLLEN

Arnd Poppe 12-02-1395 (BB fol 25v)
In dienstmans stad: Item den tiende over den Stenhof - in den kerspel van Aldenzale.
Den tienden over den Steenhoff half ende over den Blankenvoerd ende over den Wallien, dat twee kotte syn in den Steenhoff, groff ende smal, gelegen to Velt in den kerspell van Aldensale.

TERUG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Johan Poppe zoon van Aelbert van Derlevoerde, na opdracht door Arndt Poppe,
27-01-1397 (BB fol 32v en 33)
Den groven tienden over den halven Steenhof ende den smalen tienden over denselven hoff aling mit synen rechten toebehoeren, gelegen in der buerscap tot Vaelt.
(In de omschrijving van fol 33 en in latere beleningen ontbreekt het woord "halven"; "aling" is daar blijven staan.)

TERUG

 

 

 

 

 

 

 

Werner Poppen 1433 okt 10 (BC fol 24v)
na de dood van zijn vader.
Een tiende over --- dat erve Steenhoff, gelegen --- .
Blijkens een aantekening voorin dit protocol kreeg Ludeken van Derlevoirde op 18 oktober 1433 een jaar lang uitstel zijn leen te verzoeken.

                                                                                                                                            

TERUG

 

 

 

 

 

 

Lubbert van Rensen 16 jan 1619 (OD1 fol 102v)
na opdracht door Clemens van Voorst.
Den thienden, groff ende smal, to Dulre, so tegenwoirdich genoempt worden Steenhof ende Blanckevoirt, gelegen in den kerspel van Oldenseel.

TERUG


Op een gegeven moment waren de boeren op de "hoven" eigenlijk niet meer te
onderscheiden van de boeren op de andere gewaarde erven, maar de
belangrijkheid van die hoven bleef in de overlevering bestaan, maar alleen
nog in de overlevering (en natuurlijk in de grootte van de bijbehorende
landerijen). Toch was die overlevering zo sterk, dat de namen van die erven
NOOIT het achtervoegsel "hof" verloren. De Twentse boer op zo'n oude "hof"
is diep in zijn hart heel trots op dit achtervoegsel en doet net of hij dit
alles niet weet, maar ze weten het allemaal drommels goed.